Vooropgesteld: ik ben geen wiskundige dus het volgende is puur mijn eigen hersenspinsel

Een tijd geleden keek ik ‘Treehouse Masters’. Een geweldige documentaire over mensen die een boomhut XXL bouwen. Next level boomhuis laten we maar zeggen. In een van de afleveringen werd er een bank geplaatst. Pete Nelson, de eigenaar, wilde iets bijzonders maken en maakte een Fibonacci bank. Ik had er nog nooit van gehoord maar het heeft me altijd gegrepen hoe wiskunde en de natuur gecombineerd werden. De bank was compleet gebouwd op basis van de Fibonacci spiraal. Deze theorie komt terug in bijvoorbeeld bloemen, schelpen maar ook in je hand. Als je een vuist maakt van je hand en je kijkt van bovenaf naar je duim en wijsvinger dan zie je een cirkel patroon. Als je nu je puntje van je wijsvinger volgt langs de wijsvinger door naar je duim die je een steeds groter wordende cirkel.

Maak maar eens een vuist en probeer het zelf eens.

Een zonnebloem gaat vanuit het hart ook over in de reeks getallen.

De nummerreeks is als volgt: 1,1,2,3,5,8,13,21 ..

De rij begint met 1 en volgt met 1. Dat opgeteld maakt 2. Als je dan het vorige getal erbij optelt kom je op de bovenstaande reeks en dat maakt het volgende beeld in een schelp bijvoorbeeld.

http://leanimprovement.nl/wp-content/uploads/2018/11/50a47877af33e3cafd4016746154b049-212x300.jpg

of anders weergegeven.

http://leanimprovement.nl/wp-content/uploads/2018/11/fibonaccisequence-300x189.png

De Fibonacci reeks kan je dan ook weer omzetten in een piramide of ook wel een Pascal driehoek:

http://leanimprovement.nl/wp-content/uploads/2018/11/Greenshot-2018-11-20-14.26.46-284x300.png

En toen bedacht ik het mij eens. Wat hebben Fibonacci, Pascal en Lean nou gemeen.

In Lean zie je op verschillende vlakken die driehoek terugkomen. We zien het in het dak van het huis van Toyota bijvoorbeeld. Als we bijvoorbeeld 1 doel nastreven, het kompas van Lean. Het ware noorden. Waar begint het mee. Waar gaan we heen. Dat is voor mij de top van de driehoek. En we doen dit met z’n allen. Dus elk blokje in de piramide draagt daaraan bij. Verbeteringen zijn simpel en vaak zijn de eerste stappen laaghangend fruit en leveren veel op. Toyota zegt ook: “Small changes can have a very big impact.” en zie daar de donkerblauwe steentjes onderin. Hoe hoger je komt, hoe complexer je bezig bent en ook hoe groter de doorbraken zijn. Deze verbeteringen zullen alleen niet in duizendvoud voorkomen maar zijn wel essentieel voor het bereiken van het ware noorden. Zie daar het lagere aantal in de piramide.

Maar nu de keerzijde. Lean schrijft ook een faciliterend leiderschap voor. En dan hebben we het vaak over het omkeren van de piramide. Want klassieke organisaties zijn top down gericht en management of directie bovenin en medewerkers onderin. Precies ook in de aantallen zoals in de driehoek van Pascal. Als we de driehoek omkeren dan zie je de grootste aantallen bovenin en precies dat maakt het succes van Lean. Het zijn doorgaans de medewerkers die de verbeteringen signaleren en kunnen doorvoeren en daar zijn er altijd meer van dan managers (anders heb je een ander probleem). Het management faciliteert in deze. Als faciliterend leiderschap op zijn plaats is dan zullen de resultaten opgeteld ook de meeste impact hebben. Zie daar de hoge getallen bovenin in de omgekeerde driehoek. Dat momentum zie je steeds meer toenemen als de driehoek op z’n kop staat en je de getallen ziet als resultaten. Volg het maar van beneden naar boven.

En die resultaten bereik je samen. En daar komt voor mij de rij van Fibonacci weer terug.

http://leanimprovement.nl/wp-content/uploads/2018/11/fibonaccisequence-300x189.png

Ik ben begonnen uit een droom of een ambitie. Ik was destijds alleen. Ik vond een metgezel. Samen met die metgezel waren we met z’n twee. En met z’n twee vonden we weer iemand en waren we met z’n drie. Met z’n drie vonden we er weer 2 .. enzovoort. En nu zijn we ongeveer met 600 man. Waar we uit 1 begonnen. Die vlek werd steeds groter en groter en men zegt ook wel eens dat als je 7% van de organisatie geraakt hebt dat je niet meer te stoppen bent. Zo .. de rij van Fibonacci continues laten we maar zeggen. Samengevat gingen we als volgt:

1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610. Dus in 14 stappen ging het bereik van 1 naar 610 mensen. Ongeveer dat wat ik nu bereikt heb. Hoe mooi is het als dit door blijft gaan .. Waar gaan we dan uitkomen?

Maar als je die driehoek nou eens op een organogram legt. Stel dat alle onderste blauwe getallen de top zijn van de afdeling.

Dus de 1, 10, 45, 120, 210, 252, 210, 120, 45, 10 en 1 zijn de basis van de afdelingen in een organisatie. Dan zie je als je weer de Fibonacci rij toepast dat alle afdelingen aan elkaar verbonden zijn als een keten. Daar komen de waardestromen om de hoek want we weten nu ondertussen toch wel dat als we samenwerken we het beste resultaat behalen.

Links zie je in de rode getallen weer de Fibonacci reeks. Die gaat dwars door de driehoek en is een soort check dat we niet zonder elkaar kunnen. Heb je de keten in beeld, kan je samen mooie resultaten maken en sla je een vuist tegen verspilling. En laat die vuist nou net weer de Fibonacci bevatten.

Zoals gezegd; het zijn hersenspinsels en een wiskundige zal er vast nog tips voor hebben maar ik vond het te toevallig dat Fibonacci, Pascal, de mens en de natuur zo sterk aan elkaar verbonden zijn om er niks mee te doen en dit aan jullie te schrijven.

Misschien herken je de patronen of de symbolen. Ik weet zeker dat een aantal van jullie een vuist hebben gemaakt om te kijken hoe dat er in het echt uitziet. En de volgende keer dat je een schelp op het strand ziet liggen zal je denken aan de Fibonacci reeks.

Geniet ervan.